Yazı

Robert Capa: Bir Savaş Fotoğrafçısının Fransa Turu Fotoğrafları

“Eğer fotoğrafların yeterince iyi değilse, yeterince yakın değilsin demektir.”

Robert Capa (1913 – 1954)

Fransa Turu 1939 / Robert Capa
Fransa Turu 1939 / Robert Capa

Fransa Turu’nu takip eden ya da merak edip de yarışın geçmişiyle ilgili fotoğrafları kurcalamış olan herhangi biri mutlaka bu iki fotoğrafa denk gelmiştir. Hatta bu iki çalışmayı yarış tarihinin en iyi fotoğrafları olarak adlandıranlar bile var. Pierre Cloarec’in bisikletçi dükkânı önünde pelotonun geçişini bekleyen kasaba halkının fotoğrafları… (Bu arada Pierre Cloarec de Fransa Turu’nda yarışmaktadır.) İşin asıl vurucu yanı, bu fotoğrafları çeken kişinin bir savaş fotoğrafçısı olması! Bahsettiğimiz isim Robert CAPA. İspanya İç Savaşı’nda çekmiş olduğu fotoğraflarla bir anda dünya çapında ün kazanan ve sonrasında yaşadığı bunalım dolu günlerin ardından 1939 yılında yolu Fransa Turu’yla kesişen Capa, yarışı kendi bakış açısıyla fotoğraflamıştı. Capa’nın Fransa Turu’nda çektiği fotoğraflara geçmeden önce, bu büyük savaş fotoğrafçısının yaşamından birkaç köşe taşını paylaşmakta fayda var sanırım.

Robert Capa’nın hayatına dair birkaç izlek…

Ölümünden doğumuna bir geri sayım…

Capa’nın Çektiği Son Fotoğraf, Hindiçin 1954 / Robert Capa

1954

Robert Capa’nın çektiği son fotoğraf… O muazzam savaş fotoğrafçısı, bir savaş alanında mayına basıp hayatını kaybetmeden saniyeler önce bu fotoğrafı çekmişti. Capa, LIFE dergisi için Hindiçin Savaşı’nı haber yapmak üzere bölgedeydi ve Kızıl Nehir deltasının güneyinde mayın temizliği yapmakta olan Fransız askerlerle birlikte devriyedeyken bir mayına basarak hayatını kaybetti. Sonraları, Capa’nın ölümüne ilişkin olarak yayınlanan askeri raporda şunlar yazılacaktı: “ABD vatandaşı fotoğrafçı Robert CAPA, 25 Ağustos 1954 günü, kurumuş bir nehir yatağından geçerken mayına basarak hayatını kaybetti. Sol elinin, patlamada zarar görmeyen Contax marka makinesine kenetlenmiş olduğu görüldü.”

 

***

 

Robert Capa ve David Seymour, 1952

1947

Robert Capa’dan geriye kalan kurumsal mirasın başında Magnum Fotoğraf Ajansı geliyor. Capa, Henri Cartier-Bresson, David Seymour, Maria Eisner, George Rodger ve William Vandivert’le birlikte kurduğu bu ajansta çok sayıda fotoğrafçının mesleğini icra edebilmesine olanak sağlamıştı. (Capa’nın ajanstaki portfolyosunu görmek için tıklayınız!)

 

***

 

İsmet İnönü, 1946 / Robert Capa
Öğretmen Adayları, 1946 / Robert Capa

1946

Robert Capa 1946 yılında Time Inc. için ‘The March of Time’ adlı belgeseli çekmek üzere Türkiye’de iki ay kalmıştı. İstanbul ve Ankara’da çok sayıda fotoğraf çekmiş ve fotoğraflarına balıkçılardan komisyonculara, yüksek rütbeli subaylardan İnönü’ye kadar birçok insanı sığdırabilmişti. Sevgilisi aktris Ingrid Bergman’a Türkiye’den yazdığı mektuplar da mevcuttur.

 

***

 

İkinci Dünya Savaşı, Normandiya Çıkarması, 1944 / Robert Capa

1944

İkinci Dünya Savaşı’nın en trajik sahnelerinden biri: Normandiya Çıkarması! Capa, bu çıkarmaya fotoğrafçı olarak katılmış, felâketin tam da göbeğinden fotoğraflar çekmiş ve bir şekilde yara almadan kurtulabilmişti. Ancak çektiği 100’ün üzerindeki fotoğrafı iş yaptığı gazete ve dergilerde basılması için İngiltere’ye yolladığında, fotoğrafları tab eden görevlinin heyecanına yenik düşmesi sonucu birçoğunun negatifleri yanmıştı. Geriye kalan 11 fotoğraf ise bulanık ve karanlıktı. Ufak bir not; Er Ryan’ı Kurtarmak filmindeki çıkarma sahnelerinin Capa’nın bu karelerinden esinlenilerek çekildiği söylenir.

 

***

 

1939

Capa 1939’da Fransa Turu’nu fotoğraflaması için Paris Match tarafından kendisine yapılan teklifi kabul ederek Fransa’ya geçti. Capa’nın çektiği Fransa Turu fotoğraflarını yazının son bölümünde bulabilirsiniz.

 

***

 

Gerda Taro, Cordoba Cephesi’nde, 1936 / Robert Capa

1937

Robert Capa’nın İspanya’daki iç savaşı birlikte fotoğrafladığı sevgilisi, fotoğrafçı Gerda Taro, iç savaş sırasında Brunete’de kontrolden çıkan bir tankın aracına çarpması sonucu hayatını kaybetmişti. Capa o sırada Paris’teydi ve Gerda Taro’nun bu uzak ölümü Capa’nın acısını belki de yüzlerce kat artırmıştı.

 

***

 

Robert Capa ve Ernest Hemingway, 1940, Idaho.

1937

Capa’nın hayatında önemli yer tutan dostlarından biri de Hemingway’di. İkilinin yolları 1937’de iç savaşın devam ettiği Madrid’de kesişmiş ve dostlukları başlamıştı. Capa’nın çektiği birçok Hemingway fotoğrafı da yazarın hayatındaki ücra anları belgelemiştir.

 

***

 

Hava Saldırısı Alarmı, 1937, Bilbao, İspanya / Robert Capa

1936

Capa 1936 yılında, İspanya’daki kanlı iç savaşı belgelemek üzere bölgedeydi. Kariyerini şekillendiren ilk büyük işlere imza atmak üzere olduğundan habersiz, içindeki tüm o saf dürtülerle İspanya İç Savaşı’nı fotoğrafladı, en yakınından ve korkusuzca…

 

***

 

Düşen Asker, Cordoba Cephesi, 1936, İspanya / Robert Capa

1936

Capa’nın kariyerindeki kırılma noktası, Cumhuriyetçi cephede savaşan bir askerin vurulma anını görüntüleyen işte bu fotoğraftı: The Falling Soldier (Düşen Asker)… Kurşunlara bu kadar yakın olabilmek ve o anda bile deklanşöre basabiliyor olmak Capa’ya dünya çapında bir ün kazandırmıştı. Bu fotoğrafı Capa’nın kuyuya attığı taş olarak tanımlamak yanlış olmaz sanırım. Yayımlanmasının ardından geçen ilk yirmi yıllık sürede pek bir tartışma yaşanmamış olsa da, sonrasındaki yıllarda ve günümüzde “gerçekliği” konusunda şüphelerin çokça dile getirildiği bir fotoğraf bu.  Ancak yıllar içinde değişmeyen bir şey varsa o da fotoğrafın bıraktığı etki oldu. (Fotoğrafa ilişkin Capa’nın kısa açıklamasını kendi sesinden dinlemek için tıklayınız!)

 

***

 

Gerda Taro ve Robert Capa, 1936

1936

Gerda Taro ile olan ilişkisi Capa’nın hayatında bir dönüm noktası olmuştur da denilebilir. Öyle ki; Endre Friedmann isimli bu genç adam ve sevgilisi, çektikleri fotoğrafları daha iyi bir ücret karşılığı satabilmeyi umarak 1936 yılında Endre’ye yeni bir isim uydurmuşlardı: Robert Capa!

 

***

 

Robert Capa, 1937 / Gerda Taro

1913

Tarihin en tartışmalı ve en etkileyici savaş fotoğraflarından bazılarına imza atan Amerikalı Robert Capa, aslında 1913 yılında Budapeşte’de dünyaya gelmiş ve 1931’de Yahudi olduğu için ülkesini terk etmek zorunda kalmış Endre Friedmann isimli bir Macar’dan başkası değildi…

Capa’nın hayatına çok daha yakından bakmanız dileğiyle…

Sevgiler…

Ali Sinan Deniz

 

***

 

Robert Capa’nın 1939 Fransa Turu Fotoğrafları

Ali Sinan Deniz

Yazı ve çeviri işleri…

Benzer İçerikler